Logo met naam2

Inloggen

Afscheid van de bevrijdingsboom

Hoog Soeren, de oorlog en de bevrijding

In Hoog Soeren wordt de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend gehouden door de ‘Bevrijdingsboom’, op de driesprong van zandwegen naast restaurant Het Jachthuis .

De bevrijdingsboom is een ‘Canadese’ (eigenlijk een Amerikaanse) eik met aan de voet een bordje met de tekst: HOOG SOEREN BEVRIJD DOOR CANADEZEN 17-4-1945. Op die dag zijn delen van het Hastings & Prince Edwards Regiment (een infanteriebataljon) en 2nd Light Anti Aircraft Regiment (een afdeling lichte luchtdoelartillerie) via het dorp in westelijke richting getrokken en hebben ‘en passant’ het dorp bevrijd. Apeldoorn was al bevrijd na een felle strijd ten oosten van het Apeldoorns Kanaal en de Canadezen rukten nu op in de richting van de Grebbelinie, net als de Duitsers dat in mei 1940 hadden gedaan. Van Duitse tegenstand in Hoog Soeren zelf was geen sprake meer. De ondersteunende Canadese veldartillerie ging op het open terrein naast het Jachthuis in stelling en in het dorp werd een commandopost ingericht. Geen heroïsche strijd tegen de gehate bezetter dus.

Het dorp Hoog Soeren is de oorlog betrekkelijk goed doorgekomen. De heer B. van Laar schrijft daarover: de geïsoleerde ligging van het dorp en de aanwezigheid van veel munitieopslagplaatsen hebben het dorp enigszins beschermd. Duitse militairen belast met de bewaking van de munitie hadden weinig op met de SS en hadden groot belang bij de luchtbescherming en de bosbrandweer. Daardoor hoefde een aantal jonge mannen niet in Duitsland te werken.

Hotel Oranjeoord, de school en het schoolhuis waren bezet door de Duitsers. Kinderen kregen les in de kapel. Er waren maar twee omwegen naar Apeldoorn mogelijk: of langs het Turfpad en de Amersfoortseweg of langs hotel Hoog Soeren via een pad naar het Asselse grintpad.

16 april 1945: door naar hier en daar verborgen radio’s te luisteren wisten we dat de bevrijding op handen was. De Duitsers waren opgewonden, roofden burgerkleding en namen fietsen mee om weg te komen. Zij kondigden aan, dat alle munitiedepots zouden worden opgeblazen.

De heer D. Huigen vertelt: in de Soerense bossen ten noorden en oosten van Hoog Soeren hadden de Duitsers omvangrijke, goed gecamoufleerde munitieopslagplaatsen ingericht. In de laatste oorlogswinter werden veel mensen geronseld om in de depots te werken. Dat gebeurde met tegenzin, maar zo konden de beruchte razzia’s wel worden ontlopen. Hotel Oranjeoord was het Duitse hoofdkwartier van waaruit de transporten werden geregeld. Het vervoer van munitie

van het Apeldoorns Kanaal naar hier gebeurde met wagens, getrokken door oude Lanz Buldog tractoren. De vette rookpluimen uit de uitlaten trokken Engelse jachtvliegtuigen aan, die als sperwers op hun prooi doken. Dat vonden wij ondanks onze angst toch prachtig. Op 16 april kregen de bewoners van Hoog Soeren de opdracht om het dorp te verlaten, omdat alle munitie zou worden opgeblazen. Lang niet iedereen deed dat ook. Wij hebben het opblazen van munitie zo veel mogelijk gesaboteerd; wie wat gedaan heeft, is nooit bekend geworden. Wij waren bang voor onze eigen veiligheid en bang om verraden te worden. Er is maar een klein deel van de munitie opgeblazen en daardoor is Hoog Soeren voor erger rampen gespaard.

Nu bleef de ‘ramp’ beperkt tot gebroken ramen en weggeblazen dakpannen. Slachtoffers zijn er niet gevallen. Na het opblazen van de munitie vluchtten de Duitsers naar het westen.

Nog in 1945 werd er een Amerikaanse eik als bevrijdingsboom geplant en onder de boom werd een fles met daarin een document begraven. Wanneer in 1945? Ook de Hoog Soerenaren die er bij zijn geweest, weten het zich niet te herinneren. In 1985 werden oproepen in de krant geplaatst om de juiste datum boven water te krijgen, maar die leverden niets op.

Pas in 1989 werd het bordje met de tekst: HOOG SOEREN BEVRIJD DOOR CANADEZEN 17-4-1945 geplaatst. De Buurt- en belangenvereniging Hoog Soeren zorgde voor een hekje om de boom. Er zijn toen serieuze pogingen gedaan om de fles terug te vinden, maar zonder resultaat.

De boom is een levende herinnering aan de bevrijding, nu 72 jaar geleden en het verhaal achter de boom geeft de oorlogsgeschiedenis van Hoog Soeren weer. Niet voor niets is de boom aangemerkt als één van de Apeldoornse oorlogsmonumenten. Monumenten zijn er om te behouden. Nu de bevrijdingsboom ziek is, ‘op sterven na dood’, moet een waardige vervanging hoge prioriteit krijgen.